AFIR

AFIR: co to jest rozporządzenie o infrastrukturze paliw alternatywnych i kogo dotyczy

12.09.2026 · zaktualizowano 12.09.2026

Co to jest AFIR

AFIR (Alternative Fuels Infrastructure Regulation, rozporządzenie (UE) 2023/1804) to unijne rozporządzenie, które – w odróżnieniu od dyrektywy – obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, bez konieczności odrębnej implementacji do prawa krajowego. Zastąpiło wcześniejszą dyrektywę AFID (2014/94/UE).

Terminy i wymogi mocy na sieci TEN-T

AFIR ustala konkretne, liczbowe cele dla infrastruktury ładowania wzdłuż sieci bazowej i kompleksowej TEN-T (transeuropejska sieć transportowa):

• Pojazdy lekkie (osobowe, dostawcze): strefy ładowania rozmieszczone maksymalnie co 60 km wzdłuż sieci bazowej TEN-T, każda o łącznej mocy min. 400 kW, rosnącej do min. 600 kW do 2027 r.
• Pojazdy ciężkie elektryczne (eHDV): do końca 2027 r. – strefy ładowania dla eHDV o mocy min. 2800 kW wzdłuż połowy sieci bazowej TEN-T; do 2030 r. moc każdej strefy ma wzrosnąć do min. 3600 kW.

Stan realizacji w Polsce (dane PSNM, 2025): wymogi dotyczące mocy infrastruktury są spełnione z nadwyżką – 230% wymaganego poziomu. Znacznie gorzej wygląda rozbudowa liczby punktów wzdłuż samej sieci TEN-T: cel na 2025 r. zrealizowany w ok. 11%, a cel na 2027 r. – w ok. 4%. Innymi słowy: moc zainstalowana jest wystarczająca, ale punkty ładowania nie są rozmieszczone zgodnie z wymaganym rozstawem geograficznym wzdłuż kluczowych tras.

Obowiązki operatorów (CPO)

• Ładowanie ad hoc – każda ogólnodostępna stacja, niezależnie od daty uruchomienia, musi umożliwiać ładowanie bez rejestracji i bez zawierania umowy – użytkownik płaci za pojedynczą sesję bez konieczności zakładania konta w aplikacji operatora.
• Płatność kartą/zbliżeniowo – obowiązkowy terminal płatniczy. Dla ładowarek DC o mocy ≥50 kW przy trasach TEN-T lub na parkingach chronionych – termin wdrożenia terminala: 1 stycznia 2027 r.
• Przejrzystość cen – zakaz ukrywania składników kosztu sesji. Cena musi być podana użytkownikowi przed rozpoczęciem ładowania, w sposób jasny, wyłącznie w przeliczeniu na zł/kWh (nie za minutę, nie ryczałtem, jako jedyna dopuszczalna jednostka odniesienia dla ceny bazowej).

Rejestracja EIPA przez UDT (Polska)

Polski element wdrożenia AFIR: operator przed rozpoczęciem działalności musi uzyskać numer w Ewidencji Infrastruktury Paliw Alternatywnych (EIPA), prowadzonej przez Prezesa UDT. Elementy tego obowiązku:

• Opłata do 25 zł miesięcznie za stację (wnoszona do UDT).
• Obowiązek raportowania do EIPA dostępności punktów ładowania – natychmiast po każdej zmianie stanu.
• Obowiązek raportowania aktualnych cen – w ciągu godziny od ich zmiany.

To bezpośrednio wiąże się z pracą serwisową: zmiana cennika czy awaria zgłoszona z opóźnieniem to nie tylko problem operacyjny, ale też potencjalne niedopełnienie obowiązku sprawozdawczego wobec UDT.

Dlaczego to ważne dla serwisu

Modernizacje istniejących stacji pod AFIR to realny zakres prac serwisowych, nie tylko formalność prawna:

• doposażenie w terminal płatniczy zgodny z wymogiem “bez subskrypcji” (termin 2027 dla DC ≥50 kW na TEN-T),
• aktualizacja oprogramowania raportującego dane do EIPA (dostępność w czasie rzeczywistym, ceny w oknie 1h),
• weryfikacja, czy wyświetlana cena na terminalu/w aplikacji jest wyrażona wyłącznie w zł/kWh zgodnie z wymogiem przejrzystości.